Lịch sử là môn lựa chọn hay bắt buộc không thể “thay đổi tùy ý”

Chương trình giáo dục phổ thông, trong đó có chương trình môn lịch sử, khi đã ban hành và triển khai thực hiện là công việc “đại sự quốc gia”, không thể thay đổi tùy ý, tùy tiện được.

Vài tháng gần đây, trong thời gian khẩn trương chuẩn bị năm học 2022 - 2023, tôi được biết có nhiều ý kiến ngược xuôi về việc môn lịch sử ở cấp THPT là môn học lựa chọn. Việc này, thậm chí, bàn bạc ở cấp rất cao.

Chương trình giáo dục phổ thông khi đã ban hành và triển khai thực hiện là công việc “đại sự quốc gia”, không thể thay đổi tùy ý, tùy tiện được.

Từ Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4.11.2013 về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”, xét Tờ trình của Chính phủ, Quốc hội khoá 13 đã ban hành Nghị quyết 88/2014/QH13 ngày 28.11.2014 về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.

Sau 4 năm chuẩn bị kỹ, ngày 26.12.2018, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành Chương trình giáo dục phổ thông.

Theo lộ trình đã được phê duyệt, chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới đã triển khai qua 2 năm học, còn 3 năm học nữa sẽ triển khai đầy đủ từ lớp 1 đến lớp 12.

Thực tiễn sẽ phản ánh cụ thể hiệu quả của chương trình mới. Sau khi triển khai chương trình mới từ lớp 1 đến lớp 12, cần thiết phải đánh giá cái được và cái chưa được, có giải pháp khắc phục nhược điểm và phát huy ưu điểm.

Trước những thay đổi, chắc hẳn còn có ý kiến khác nhau, tuy nhiên, theo tôi trong quá trình triển khai thực hiện chương trình mới không nên vội thay đổi, điều chỉnh cục bộ.

“Đẽo cày giữa đường” sẽ không có một sản phẩm hoàn thiện, đặc biệt đó là sản phẩm giáo dục!

Trở lại vấn đề môn lịch sử, trước thềm năm học 2022 - 2023, năm học đầu tiên sẽ triển khai chương trình mới đối với lớp 10. Theo chương trình mới, cấp THPT là giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, môn lịch sử là một trong 9 môn học lựa chọn, thuộc nhóm môn khoa học xã hội: lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật.

Theo quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện, thiết kế chương trình như trên là hợp lý. Kiến thức phổ thông, nền tảng cơ bản của dân trí, được thực hiện từ lớp 1 đến lớp 9.

Sau trung học cơ sở (lớp 9), học sinh được định hướng lên trung học phổ thông hoặc học nghề. Trung học phổ thông là giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, trước khi học sinh vào đại học, cao đẳng - nghề nghiệp trình độ cao.

Tốt nghiệp trung học cơ sở, học sinh có thể đi học nghề, sớm tạo lập cuộc sống cho bản thân. Cả hai trường hợp định hướng nghề nghiệp hoặc học nghề sau lớp 9, đương nhiên không nhất thiết phải học môn lịch sử.

Hiểu biết lịch sử Việt Nam và thế giới là điều cần thiết của mỗi công dân. Hiểu đến đâu, nhớ được những gì trong suốt cuộc đời là việc cần xác định rõ ràng.

Sự sắp xếp các môn giáo dục lịch sử trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 (được phân chia giai đoạn giáo dục cơ bản 9 năm và giai đoạn định hướng nghề nghiệp 3 năm) là phù hợp với xu hướng giáo dục quốc tế, có căn cứ khoa học.

Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã ban hành, nội dung chương trình phân môn lịch sử cấp trung học cơ sở trang bị cho học sinh những kiến thức phổ thông, cơ bản, cốt lõi của toàn bộ lịch sử thế giới, lịch sử Việt Nam từ nguyên thủy đến cổ đại, trung đại, cận đại và hiện đại.

Đến cấp trung học phổ thông, chương trình môn lịch sử thiết kế theo hướng chú trọng đến các chủ đề và chuyên đề học tập về các lĩnh vực của sử học, như: lịch sử chính trị, lịch sử kinh tế, lịch sử văn minh, lịch sử văn hóa, lịch sử quân sự và lịch sử xã hội, sự tương tác và hội nhập của Việt Nam vào khu vực và thế giới.

Như vậy, mỗi giai đoạn của chương trình mới có mục tiêu riêng, hướng đến các nhóm học sinh có khả năng, tố chất khác nhau. Các chủ đề lịch sử ở cấp trung học phổ thông sẽ chuyên sâu và khó hơn, không thể dạy đại trà.

Tuy nhiên, nếu đến thời điểm này, chúng ta thay đổi, đưa môn lịch sử từ lựa chọn thành bắt buộc hay môn “lựa chọn bắt buộc” thì cũng đồng nghĩa với việc học sinh nào cũng phải học môn học này dù đã lên cấp THPT, giai đoạn định hướng nghề nghiệp.

Ở góc độ khoa học giáo dục, nếu sửa chương trình môn lịch sử thành bắt buộc thì phải sửa cả chương trình môn học này ở cấp trung học cơ sở vì hiện nay chương trình phân môn lịch sử ở cấp trung học cơ sở đã đưa toàn bộ những nội dung nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức phổ thông, cơ bản, cốt lõi về lịch sử Việt Nam và thế giới.

Việc dạy học bắt buộc là đại trà. Do vậy, nếu đưa chương trình môn lịch sử vốn được thiết kế, biên soạn theo hướng lựa chọn, phân hóa, "nâng cao" ở cấp trung học phổ thông để bắt tất cả học sinh học là hoàn toàn không phù hợp.

Do vậy, tôi đề nghị: môn lịch sử ở cấp trung học phổ thông nên tiếp tục giữ là môn học lựa chọn theo thiết kế của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã ban hành.

Nếu cần thay đổi lịch sử là môn học bắt buộc ở THPT, thì không phải lúc này, khi chỉ còn vài tháng nữa sẽ triển khai thực hiện, hãy để sau khi triển khai chương trình mới trọn vẹn vào năm 2025.

Khi ấy, những thay đổi (nếu có) cần dựa trên căn cứ xác đáng về thực tiễn và khoa học giáo dục.

Thầy NGUYỄN XUÂN KHANG

(Hiệu trưởng trường Marie Curie)

22

Tháng 6/2022

“Bật mí” những hoạt động hè vui hết nấc tại MC vào tháng 7/2022

“Bật mí” những hoạt động hè vui hết nấc tại MC vào tháng 7/2022

“Bật mí” những hoạt động hè vui hết nấc tại MC vào tháng 7/2022

Thứ tư, 22 Tháng 6 2022 09:11 Viết bởi TRUONG MARIE
“Cư dân” MC đã sẵn sàng trở lại trường vào tháng 7 tới để tận hưởng những hoạt động hè vui - khỏe - bổ ích chưa? Đó là học và thi lấy chứng chỉ bơi; thăng hoa trên sân cỏ với giải thể thao mở rộng; thể hiện bản thân qua các cuộc thi văn nghệ, hoạt động team-building, sáng tạo đồ hand-made…; trau dồi kỹ năng tiếng Anh với thầy cô “Tây”; học các kỹ năng phòng vệ, quản lý cảm xúc… với những tiết học Kỹ năng sống hay mở rộng mạng lưới bạn bè qua việc…
Xem thêm

15

Tháng 6/2022

Thông báo về việc miễn kiểm tra tiếng Anh để xếp lớp 10E/A

Thông báo về việc miễn kiểm tra tiếng Anh để xếp lớp 10E/A

Thông báo về việc miễn kiểm tra tiếng Anh để xếp lớp 10E/A

Thứ tư, 15 Tháng 6 2022 09:32 Viết bởi TRUONG MARIE
Trường Marie Curie, Hà Nội thông báo về việc miễn kiểm tra tiếng Anh để xếp lớp 10E/A, năm học 2022 - 2023 tại cơ sở Mỹ Đình, Văn Phú.
Xem thêm

14

Tháng 6/2022

Trò chuyện với cô giáo đam mê cứu hộ động vật

Trò chuyện với cô giáo đam mê cứu hộ động vật

Trò chuyện với cô giáo đam mê cứu hộ động vật

Thứ ba, 14 Tháng 6 2022 04:21 Viết bởi TRUONG MARIE
Ngoài là một giáo viên Tiếng Anh, cô Bích Phượng còn đam mê công việc cứu hộ động vật hoang dã. Cô chia sẻ rằng: “Khi đến trường học và rừng xanh, tôi được thoải mái là chính mình, trao đi yêu thương chân thành và nhận được thương yêu chân thật. Tôi rất hạnh phúc khi được đóng góp cho sự nghiệp trồng người và bảo tồn thiên nhiên”.
Xem thêm

05

Tháng 6/2022

Kỳ tuyển sinh vào lớp 6 có “1-0-2” ở MC

Kỳ tuyển sinh vào lớp 6 có “1-0-2” ở MC

Kỳ tuyển sinh vào lớp 6 có “1-0-2” ở MC

Chủ nhật, 05 Tháng 6 2022 10:36 Viết bởi TRUONG MARIE
Sáng nay (5/6), các thí sinh đã tham dự kỳ kiểm tra vào lớp 6 trường Marie Curie tại 2 cơ sở: Mỹ Đình, Văn Phú. Đây là kỳ kiểm tra đặc biệt diễn ra với những điều hiếm có chỉ xuất hiện ở MC. Đó là học sinh được ăn tiệc buffet vào giờ giải lao; cha mẹ được vào phòng chờ của trường để đợi đón con, cùng giải đề sau khi các con làm bài được 30 phút và kết quả sẽ có ngay trong ngày kiểm tra.
Xem thêm

31

Tháng 5/2022

Đêm hội ngộ có "1-0-2" của “MCer 13”

Đêm hội ngộ có "1-0-2" của “MCer 13”

Đêm hội ngộ có "1-0-2" của “MCer 13”

Thứ ba, 31 Tháng 5 2022 07:28 Viết bởi TRUONG MARIE
Các cựu học sinh MC niên khóa 18 - 21 đã có buổi hội ngộ đông vui trong chương trình “Hạ nhớ”, tổ chức tại trường Marie Curie vào tối 29/5.
Xem thêm